Çocuklara Ölüm Haberi Nasıl Verilmelidir?
Yaşam olayları arasında ölüm, çocuk ve yetişkinler için kabul edilmesi güç bir gerçektir. Ancak insanlar acı ve üzüntü veren olaylarla başa çıkmayı öğrenerek büyür ve olgunlaşırlar. Önlenemez kayıplara uyum sağlamak, ölümle yaşamayı öğrenmek ve yaşama sevincini yaratarak hayatı sürdürmek için yas sürecinde çocuklara uygun ve gerekli destek verilmelidir. Her ailenin yitirilen kişinin yakınlığı, benimsenen kültürel değer ve inançlar, çocuğun yaş ve gelişimsel düzeyi doğrultusunda şekillenen kendine özgü ölüm haberini iletme yöntemleri vardır. Bu zor görevin yerine getirilmesinde aşağıda belirtilen ipuçları anne-babalar için yol gösterici olabilir: Olanları açıklamak için arkadaş veya diğer yakınlarınızdan daha çabuk davranarak çocuğunuza öncelikle siz ulaşın. Haberi vermek için sessiz bir yer bulun. Sakin ve şefkatli davranın. Kötü habere çocuğunuzu alıştırmak için başlangıç yapabilirsiniz, örneğin "Çok üzücü bir olay oldu. Deden öldü." Okul öncesi çağ çocuğunuz için "Öldü" kelimesinin anlamını açıklamanız gerekir. "Öldü", "artık yaşamıyor" şeklinde tanımlanabilir. Yaşamanın ne anlama geldiğini çocuğunuzla konuşun. "Yaşarken nefes alırsın, yürürsün, konuşursun, görürsün, işitirsin. Deden artık bunları yapamayacak. " "Ölüm", "öldü", "kanser" veya "kalbi durdu" gibi açık ve anlaşılır terimler kullanın. "Artık bizimle birlikte değil", "gitti", "uykuya yattı" gibi belirsiz ve karmaşık ifadelerden kaçının. Özellikle uykuya ilişkin açıklamalarda bulunmayın. Bu durumda küçük çocuklar sevdiklerinin bir gün uyanacaklarını düşünürler. "Uzun ve bir daha uyanmayacağı bir uykuya daldı" gibi yaklaşımlar çocukları uykudan korkar duruma getirebilir. Anne-babalarının uyuması halinde de huzursuz olurlar. Basit gerçekleri anlatın, ayrıntıların soru şeklinde sorulmasına olanak sağlayın. Çocuğunuzun duygusal tepkiler vermesine izin verin, "Bazı insanlar üzüldükleri zaman ağlarlar, diğerleri ise acı duydukları zaman tepkilerini belli etmezler. Bu onların ölen insanı sevmedikleri anlamına gelmez. " Ölüm olayının ardından birkaç gün boyunca neler olacağını çocuğunuza anlatın. Cenazeyle ilgili işlemler, tören, defin işlemleri hakkında ailenizin benimsediği görüş, kültürel değer ve inançlar doğrultusunda bilgi verin. Nerede olacağınız, nereye gideceğiniz, evde bulunacak kişiler, gelecek ziyaretçiler hakkında çocuğunuzu bilgilendirin. Yaşantınızın yeniden düzene gireceği konusunda çocuğunuza güven verin. Birkaç gün içinde okula dönerek, arkadaşlarını göreceğini hatırlatın. Ailenin sevdiği insan olmadan olağan yaşantısına devam edeceğini anlatın. Acılı dönemlerde sergilenen olumlu bakış açısı çocuğun yas sürecinden iyileşerek çıkmasını sağlar. Pedagog Dr. Melda ALANTAR’ın "Çocuklara Ölümü Anlatmak" adlı yazısından alıntıdır.
Uyum Çocuk Amacı
Kitapların çocuk gelişimi üzerine etkileri
Göçmen Çocukların Sosyal ve Duygusal Uyumu ve Eğitim
Erken Çocukluk Döneminde Duygu Düzenleme